พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2542 ได้กำหนดจุดมุ่งหมายและหลักการจัดการศึกษาต้องเป็นไปเพื่อพัฒนาคนให้เป็นมนุษย์ทั้งร่างกาย จิตใจ สติปัญญา ความรู้และคุณธรรม มีจริยธรรมและวัฒนธรรม ในการดำรงชีวิตสามารถอยู่ร่วมกันกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุขและแนวการจัดการศึกษายังให้ความสำคัญ แก่ผู้เรียนทุกคน โดยยึดหลักว่าทุกคนมีความสามารถเรียนรู้และพัฒนาตนเองได้และถือว่าผู้เรียนต้องสำคัญที่สุด ในการจัดการศึกษาต้องเน้นความสำคัญทั้งความรู้คู่คุณธรรม กระบวนการเรียนรู้ และบูรณาการ ตามความเหมาะสมของแต่ละระดับการศึกษาเน้นเรื่องความรู้และทักษะในการประกอบอาชีพและดำรงชีวิตอย่างมีความสุข ทั้งนี้การจัดกระบวนการเรียนการสอนให้คำนึงถึงความแตกต่างระหว่างบุคคลให้ผู้เรียน รู้จักประยุกต์ความรู้มาใช้เพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหา ดังนั้นการที่จะจัดการศึกษาได้ตามแนวนโยบาย ของรัฐบาลได้นั้น ครูต้องมีความรู้ความสามารถอย่างเพียงพอในการพัฒนาผู้เรียนให้มีคุณลักษณะที่เหมาะสมสำหรับการพัฒนาประเทศในยุคศตวรรษที่ 21 นอกจากนี้เป้าหมายของยุทธศาสตร์ชาติด้านการพัฒนา และเสริมสร้างศักยภาพมนุษย์ กำหนดให้มีการพัฒนาระบบการเรียนรู้ที่ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลง ในศตวรรษที่ ๒๑ มีการออกแบบระบบการเรียนรู้ใหม่ การเปลี่ยนบทบาทครู การเพิ่มประสิทธิภาพระบบบริหารจัดการศึกษา และการพัฒนาระบบการเรียนรู้ตลอดชีวิตเพื่อพัฒนาผู้เรียนให้มีทักษะความสามารถด้านการอ่านการเขียนที่เหมาะสมกับระดับชั้น และศักยภาพของบุคคล และกำหนดให้มีการปฏิรูปกระบวนการเรียนรู้ที่ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21  จากการสำรวจข้อมูลครูผู้สอนภาษาไทยในระดับชั้น ป.1 มีครูที่วุฒิการศึกษาไม่ตรงเอก และยังไม่เคยผ่านการพัฒนาอบรมในเรื่องการพัฒนาทักษะด้านการอ่านของผู้เรียน แต่ได้รับมอบหมายให้ทำหน้าที่สอนในระดับชั้นป.1   จากข้อมูลดังกล่าว เป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้ผลการอ่านของผู้เรียนยังอยู่ในระดับพอใช้และปรับปรุง  สอดคล้องกับผลการวิเคราะห์ข้อมูลของโรงเรียนในสังกัด ฯ ในภาพรวมด้านการอ่านของนักเรียน ชั้น ป.1 ในระบบการจัดสอบ e-mes  RT  พบว่า ยังมีนักเรียนที่มีผลการประเมินด้านการอ่านอยู่ในระดับพอใช้ และปรับปรุง และเมื่อเปรียบเทียบผลการประเมินด้านการอ่านในระดับเขตพื้นที่กับระดับประเทศ พบว่า ผลการประเมิน RT ในภาพรวม  มีค่าเฉลี่ยร้อยละต่ำกว่าระดับประเทศ โดยปีการศึกษา 2566 มีค่าเฉลี่ยร้อยละของการประเมิน ต่ำกว่าระดับประเทศ ร้อยละ 0.72   และในปีการศึกษา 2567 มีค่าเฉลี่ยร้อยละของการประเมิน ต่ำกว่าระดับประเทศ ร้อยละ 0.71 และจากการสำรวจข้อมูลความต้องการในการพัฒนาของโรงเรียน 11 เรื่อง มีผลการสำรวจว่า โรงเรียนมีความต้องการในการพัฒนาด้านการอ่านเป็นลำดับที่ 1 ร้อยละ 33.45   

ดังนั้น ในปีงบประมาณ พ.ศ.2569 สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาได้จัดโครงการพัฒนาคุณภาพการจัดการเรียนการสอนภาษาไทย (ระดับประถมศึกษา) เพื่อส่งเสริมให้สถานศึกษาในสังกัด มีการขับเคลื่อนการส่งเสริม พัฒนา และการแก้ไขปัญหาด้านการอ่านการเขียนของผู้เรียนในระดับชั้นประถมศึกษา 

โครงการนี้มิได้มุ่งเน้นเพียงการจัดอบรมครูเท่านั้น แต่เป็นการ ปิดช่องว่างเชิงยุทธศาสตร์ (Strategic Gap Closing) โดยใช้ข้อมูลค่าเฉลี่ยคะแนน RT ที่ต่ำกว่าระดับประเทศ และปัญหาบุคลากรไม่ตรงเอกเป็นตัวตั้ง เพื่อสร้างกลไกการพัฒนาสมรรถนะครูและการสร้างนวัตกรรมที่ตอบโจทย์ความต้องการจริงในพื้นที่ ส่งผลให้เป้าหมายระดับชาติด้านการพัฒนาศักยภาพมนุษย์มีความเป็นรูปธรรม และยกระดับคุณภาพการจัดการศึกษาในระดับเขตพื้นที่ให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากล

การที่ผู้เรียนมีทักษะพื้นฐานด้านภาษาไทย (การอ่านออกเขียนได้) ที่แข็งแกร่ง จะเป็นรากฐานสำคัญที่ส่งผลเชิงบวกต่อการยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนในทุกกลุ่มสาระการเรียนรู้ ลดอัตราการซ้ำชั้น และส่งเสริมให้ผู้เรียนมีสมรรถนะในการแสวงหาความรู้ด้วยตนเอง เพื่อเติบโตเป็นประชากรที่มีคุณภาพในศตวรรษที่ 21 ต่อไป