ในศตวรรษที่ 21 ที่ เทคโนโลยีดิจิทัลมีบทบาทสำคัญต่อการพัฒนาประเทศและการดำเนินชีวิต  ในทุกมิติ การพัฒนาผู้เรียนให้มีความพร้อมในการดำรงชีวิตและแข่งขันในโลกยุคดิจิทัลได้อย่างมีประสิทธิภาพจึงถือเป็น ภารกิจหลักของระบบการศึกษา โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การพัฒนา สมรรถนะด้านวิทยาการคำนวณ (Computational Science) และ การออกแบบเทคโนโลยี (Design Technology) ซึ่งมุ่งเน้นการคิดเชิงคำนวณ (Computational Thinking) ซึ่งเป็นทักษะพื้นฐานในการแก้ไขปัญหาอย่างเป็นขั้นตอน และเป็นระบบ

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 1 ตระหนักถึงความสำคัญนี้ โดยผลจากการสำรวจสถานภาพการจัดการเรียนรู้ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2568 พบว่า สถานศึกษาส่วนใหญ่มีความตื่นตัวและมีความมุ่งมั่นในการจัดการเรียนรู้ด้านนี้อย่างชัดเจน สถานศึกษาได้กำหนดทิศทางการพัฒนาผู้เรียนที่ชัดเจน และมีการจัดการเรียนการสอนที่ เน้นกิจกรรมเชิงปฏิบัติ (Active Learning) รวมถึงมีการนำสื่อและเทคโนโลยีที่หลากหลายมาใช้ เช่น โปรแกรม Scratch, Code.org และ บอร์ดไมโครบิต (Micro:bit) นอกจากนี้ สถานศึกษายังส่งเสริมให้ผู้เรียน สร้างสรรค์ชิ้นงานและพัฒนาโครงงานตามแนวทาง Project-based Learning (PBL) อย่างแพร่หลาย ซึ่งแสดงให้เห็นว่าผู้เรียนได้รับการพัฒนาให้เป็น ผู้สร้างสรรค์ (Creator) และผู้แก้ปัญหา (Problem Solver)  ครูผู้สอนเองก็มีความมุ่งมั่นในการพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง โดยเข้าร่วมหลักสูตรเฉพาะทางที่หลากหลาย อาทิ การอบรม Coding for Teachers (C4T), AI for Education, และหลักสูตร การใช้ Generative AI เพื่อออกแบบการเรียนรู้ ความมุ่งมั่นของครูในการพัฒนาตนเองนี้เป็น ปัจจัยสำคัญที่ทำให้การจัดการเรียนรู้วิทยาการคำนวณประสบความสำเร็จ   แม้จะมีความก้าวหน้า แต่ผลการสำรวจยังคงชี้ให้เห็นถึงข้อจำกัดสำคัญที่ส่งผลกระทบโดยตรงต่อคุณภาพการเรียนรู้ ซึ่งเป็นเหตุผลหลักที่ต้องเร่งพัฒนาสมรรถนะครู :

1.     ความเหลื่อมล้ำทางทรัพยากร : โรงเรียนขนาดเล็กยังคงประสบปัญหา ขาดแคลนห้องเรียนเฉพาะทางและอุปกรณ์คอมพิวเตอร์ที่ไม่เพียงพอ ต่อจำนวนผู้เรียน สถานการณ์นี้ทำให้ผู้เรียนขาดโอกาสในการ ฝึกปฏิบัติด้วยตนเองอย่างเพียงพอ ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของการเรียนรู้ด้านวิทยาการคำนวณ

2.     แนวทางที่ไม่ยั่งยืนในการจัดการเรียนรู้ : บางสถานศึกษาต้อง พึ่งพาอุปกรณ์โทรศัพท์มือถือส่วนตัวของครู ในการจัดการเรียนการสอน ซึ่งแนวทางนี้ ไม่ใช่แนวทางที่ยั่งยืน และสร้างภาระเพิ่มเติมให้กับครูผู้สอน

3.     ความจำเป็นในการพัฒนาครูที่ไม่ตรงสาขา: จากข้อมูลพบว่า การจัดการเรียนรู้ Coding ในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1–3 ครูประจำชั้นเป็นผู้สอนถึง 51.50% และในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4–6 ครูประจำชั้นก็ยังคงเป็นผู้สอนถึง 35.00% ซึ่งหมายความว่า ครูจำนวนมากอาจไม่ได้จบสาขาวิชาเอกคอมพิวเตอร์โดยตรง การพัฒนาสมรรถนะอย่างเป็นระบบจึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง เพื่อให้ครูเหล่านี้มีความรู้ความเข้าใจและ ความพร้อมในการบูรณาการ Coding เข้ากับวิชาอื่น ๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

4. ความต้องการการพัฒนาอย่างต่อเนื่องและครอบคลุม : แม้ครูจะเข้ารับการอบรมแล้ว แต่เทคโนโลยีมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ทำให้ ความรู้ที่ได้รับล้าสมัยไปอย่างรวดเร็ว จึงจำเป็นต้องมี แผนการพัฒนาครูที่ชัดเจน ต่อเนื่อง และครอบคลุม ทั้งการอบรม แบบ Plugged และ Unplugged เพื่อให้ครูสามารถจัดการเรียนรู้ได้อย่างยืดหยุ่นและเหมาะสมกับบริบทที่มีข้อจำกัดด้านอุปกรณ์

เพื่อแก้ไขปัญหาด้านความยั่งยืนขององค์ความรู้ โครงการจึงมุ่งเน้นการพัฒนาครูผู้สอนระดับประถมศึกษาที่ไม่ตรงเอก มุ่งเน้นการคัดเลือก และเผยแพร่วิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ (Best Practice) ในการจัดการเรียนรู้ เพื่อให้เกิด การสร้างเครือข่ายชุมชนการเรียนรู้วิชาชีพ (Professional Learning Community: PLC) และ เกิดระบบและกลไกในการพัฒนาการจัดการเรียนการสอนวิทยาการคำนวณที่ยั่งยืน ในสถานศึกษา มีเป้าหมายเพื่อเพิ่มจำนวนครูและบุคลากรทางการศึกษาที่สามารถจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ที่ส่งผลต่อการพัฒนาสมรรถนะสำคัญของผู้เรียน การพัฒนาสมรรถนะครูอย่างเป็นระบบในครั้งนี้จึงเป็นการ ลงทุนในการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญในการขับเคลื่อนการศึกษาในยุคดิจิทัลอย่างแท้จริง 

ปิดช่องว่างการสอนแบบเดิมที่เน้นการบรรยาย สู่การจัดการเรียนรู้ที่เน้น "การแก้ปัญหาตามสถานการณ์จริง" (Problem-based Learning) โดยมีผลงาน Best Practice เป็นแนวทางตัวอย่าง

จากการดำเนินโครงการโครงการพัฒนาสมรรถนะครูด้านการสอนวิทยาการคำนวณ และออกแบบเทคโนโลยี ประจำปีการศึกษา 2569 จะส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงเชิงบวกต่อ กลุ่มเป้าหมาย อย่างยั่งยืน

โดยจะสนับสนุนให้สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา บรรลุตัวชี้วัดความสำเร็จเรื่อง "8. ร้อยละของผู้เรียนได้รับการพัฒนาให้มีสมรรถนะ และทักษะที่จำเป็น (ร้อยละ 98)" ได้อย่างเป็นรูปธรรม

• ผู้เรียนได้รับการปลูกฝังกระบวนการคิดอย่างเป็นระบบ มีทักษะดิจิทัลที่พร้อมต่อการแข่งขันในโลกอนาคต และสามารถสร้างสรรค์ชิ้นงาน/นวัตกรรมเบื้องต้นได้

•  โรงเรียนมีภาพลักษณ์เป็นผู้นำด้านเทคโนโลยี (Digital School) มีฐานข้อมูลนวัตกรรมการสอนที่เป็นระบบ และลดการพึ่งพาสื่อนวัตกรรมจากภายนอกเพียงอย่างเดียว