รายละเอียดโครงการ - โครงการภาษาไทยสร้างสรรค์เพื่อยกระดับการสื่อสารและสร้างวัฒนธรรมการอ่านที่ยั่งยืน

รายละเอียดข้อมูลโครงการ ปีงบประมาณ พ.ศ. 2569

รหัสโครงการ :	PRJ-69-0015
ชื่อโครงการ :	โครงการภาษาไทยสร้างสรรค์เพื่อยกระดับการสื่อสารและสร้างวัฒนธรรมการอ่านที่ยั่งยืน
กลุ่ม/หน่วยที่รับผิดชอบ :	กลุ่มนิเทศ ติดตาม และประเมินผลการจัดการศึกษา
ผู้รับผิดชอบหลัก :	น.ส.กฤติญดา อ่อนคล้าย
งบประมาณตามแผน :	11,400.00 บาท
ได้รับจัดสรรสุทธิ :	11,400.00 บาท
สอดคล้องภารกิจ 4 ด้าน :	- ไม่ระบุ -

ส่วนที่ 1: ความเชื่อมโยง/ความสอดคล้องกับนโยบาย

จุดเน้น สพฐ. / สพท. : ส่งเสริมศักยภาพผู้เรียนรายบุคคลสู่ความเป็นเลิศ
กลยุทธ์ : 2. ยกระดับคุณภาพการศึกษาให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลง
ตัวชี้วัดหลัก : 12. ร้อยละของสถานศึกษาที่สอนในระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ส่งเสริมการประเมินความฉลาดรู้ตามแนวทางการประเมิน PISA ให้กับนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น เพื่อเตรียมความพร้อมรับการประเมินระดับนานาชาติ (ร้อยละ 100)

ส่วนที่ 2: สรุปเนื้อหาสำคัญของโครงการ

1. หลักการและเหตุผล

ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561 – 2580) ด้านการพัฒนาและเสริมสร้างศักยภาพทรัพยากรมนุษย์ และแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ ประเด็นที่ 12 การพัฒนาการเรียนรู้ มุ่งเน้นการปฏิรูปกระบวนการเรียนรู้ที่ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21 โดยปรับเปลี่ยนจากระบบการเรียนรู้เชิงรับ (Passive Learning) ไปสู่กระบวนการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) เพื่อพัฒนาผู้เรียนให้มีความฉลาดรู้ (Literacy) ทักษะการคิดวิเคราะห์ และทักษะการสื่อสารที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตจริงได้ สอดคล้องกับนโยบาย "เรียนดี มีความสุข" ของกระทรวงศึกษาธิการ ที่เน้นการยกระดับคุณภาพการศึกษาควบคู่ไปกับการสร้างบรรยากาศการเรียนรู้ที่สร้างสรรค์
อย่างไรก็ตาม จากการนิเทศติดตามและผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติขั้นพื้นฐาน (O-NET) วิชาภาษาไทย ในระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 1 พบว่า ผู้เรียนส่วนใหญ่ยังประสบปัญหาด้านทักษะการอ่านจับใจความสำคัญและการเขียนเรียบเรียงความคิดเชิงสร้างสรรค์ ซึ่งเป็นผลมาจากผู้เรียนขาดแรงจูงใจในการอ่านและมีทัศนคติว่าวิชาภาษาไทยเป็นวิชาที่เน้นการท่องจำเพียงอย่างเดียว ประกอบกับครูผู้สอนยังขาดนวัตกรรมหรือเทคนิคการจัดการเรียนรู้ที่สามารถกระตุ้นความสนใจของผู้เรียนได้อย่างมีประสิทธิภาพ ส่งผลกระทบโดยตรงต่อสมรรถนะความฉลาดรู้เรื่องการอ่าน (Reading Literacy) ตามแนวทางการประเมินระดับนานาชาติ (PISA)
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 1 จึงเห็นความสำคัญในการจัดทำ โครงการภาษาไทยสร้างสรรค์เพื่อยกระดับการสื่อสารและสร้างวัฒนธรรมการอ่านที่ยั่งยืน โดยการจัดตั้ง "ศูนย์พัฒนาศักยภาพภาษาไทย" เพื่อเป็นกลไกขับเคลื่อนวิชาการในรูปแบบคณะทำงานภาคีเครือข่าย มุ่งพัฒนาครูผู้สอนให้มีความเชี่ยวชาญในการใช้เทคนิค "เรื่องเล่าจากภาพ (Visual Storytelling)" และ "การตั้งคำถามกระตุ้นคิด (Dialogic Teaching)" ซึ่งเป็นนวัตกรรมที่ช่วยเปลี่ยนจากตัวอักษรสู่การสร้างจินตนาการและการลำดับความคิดเชิงตรรกะ
กระบวนการดังกล่าวไม่เพียงแต่จะช่วยยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนให้สูงขึ้น แต่ยังเป็นการสร้าง "วัฒนธรรมการอ่านที่ยั่งยืน" โดยเริ่มจากการอ่านเพื่อความสุขและการสื่อสารที่สร้างสรรค์ อันจะเป็นรากฐานสำคัญในการพัฒนาสมรรถนะของผู้เรียนให้พร้อมรับการเปลี่ยนแปลงและเติบโตเป็นประชากรที่มีคุณภาพของชาติสืบไป

2. วัตถุประสงค์

3. ดัชนีชี้วัดความสำเร็จ (KPIs)

ตัวชี้วัด	ค่าเป้าหมาย	หน่วยนับ	วิธีการวัด	เครื่องมือ
มีศูนย์พัฒนาศักยภาพภาษาไทย	1	ศูนย์	การตรวจสอบเอกสารและบัญชีลงทะเบียน	คำสั่งแต่งตั้ง
ร้อยละของครูที่สามารถออกแบบและจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ด้วยเทคนิคภาษาไทยสร้างสรรค์ได้	41	คน	การนิเทศ ติดตาม และประเมินการจัดการเรียนรู้	แบบนิเทศติดตาม / แผนการจัดการเรียนรู้
ร้อยละของนักเรียนในโรงเรียนได้รับการส่งเสริมพัฒนาการด้านการอ่าน	100	คน	การสังเกตพฤติกรรม	แบบการสังเกตพฤติกรรม
ร้อยละของนักเรียนมีพัฒนาการด้านการอ่านวิเคราะห์และการสื่อสารเชิงสร้างสรรค์	80	คน	การทดสอบ/ประเมินชิ้นงาน	แบบประเมินชิ้นงาน (Rubric) / ผลงานนักเรียน

4. ผลสัมฤทธิ์ของโครงการต่อการปิดช่องว่างของเป้าหมาย (Gap Closing)

1. ช่องว่างด้านสมรรถนะครู (Competency Gap)
- สถานการณ์ปัจจุบัน: ครูบางส่วนยังยึดติดกับการสอนแบบเน้นเนื้อหา (Passive Learning) และขาดเทคนิคในการกระตุ้นการคิดวิเคราะห์ ทำให้เด็กเบื่อการเรียนภาษาไทย
- การปิดช่องว่าง (Gap Closing): พัฒนาครูด้วยนวัตกรรม Visual Storytelling และ Dialogic Teaching เพื่อเปลี่ยนบทบาทครูเป็นผู้อำนวยความสะดวก (Facilitator) ที่สามารถออกแบบการเรียนรู้ที่สนุกและท้าทายได้จริง
2. ช่องว่างด้านทักษะผู้เรียน (Skill Gap)
- สถานการณ์ปัจจุบัน: ผลสัมฤทธิ์ O-NET และ PISA สะท้อนว่าเด็กมีปัญหาด้าน "การอ่านจับใจความ" และ "การเขียนสื่อความ" (เขียนสรุปไม่ได้/เขียนแสดงความคิดเห็นไม่เป็น)
- การปิดช่องว่าง (Gap Closing): ใช้กระบวนการ "อ่านภาพ นำสู่การอ่านคำ" เพื่อสร้างพื้นฐานการลำดับความคิด (Logic) และการใช้คำถามปลายเปิดเพื่อฝึกการคิดวิเคราะห์เชิงลึก ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของการปิดช่องว่างคะแนนสอบระดับชาติ
3. ช่องว่างด้านทรัพยากรและเครือข่าย (Resource & Network Gap)
- สถานการณ์ปัจจุบัน: ครูภาษาไทยในโรงเรียนขยายโอกาสมักทำงานอย่างโดดเดี่ยว ขาดการแลกเปลี่ยนสื่อและเทคนิคการสอนระหว่างโรงเรียน
- การปิดช่องว่าง (Gap Closing): จัดตั้ง "ศูนย์พัฒนาศักยภาพภาษาไทย" และสร้างคลังสื่อดิจิทัล (Digital Toolkit) ร่วมกัน เพื่อให้เกิดการแบ่งปันทรัพยากรและสร้างเครือข่าย PLC ที่เข้มแข็งในการดูแลนักเรียนระดับมัธยมต้นทั้งเขตพื้นที่

5. ผลที่คาดว่าจะได้รับ (ผลสำเร็จในทันทีที่โครงการสิ้นสุดลง)

6. ผลกระทบ (Impact - ผลในระยะยาวที่เกิดขึ้น)

จากการดำเนินโครงการโครงการภาษาไทยสร้างสรรค์เพื่อยกระดับการสื่อสารและสร้างวัฒนธรรมการอ่านที่ยั่งยืน จะส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงเชิงบวกต่อ กลุ่มเป้าหมาย อย่างยั่งยืน
โดยจะสนับสนุนให้สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา บรรลุตัวชี้วัดความสำเร็จเรื่อง "12. ร้อยละของสถานศึกษาที่สอนในระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ส่งเสริมการประเมินความฉลาดรู้ตามแนวทางการประเมิน PISA ให้กับนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น เพื่อเตรียมความพร้อมรับการประเมินระดับนานาชาติ (ร้อยละ 100)" ได้อย่างเป็นรูปธรรม
เกิดวัฒนธรรมการทำงาน/การเรียนรู้แบบใหม่ที่ยั่งยืน
ยกระดับคุณภาพการศึกษาในภาพรวมของเขตพื้นที่ฯ

7. กลุ่มเป้าหมายตามที่กำหนดไว้ในตัวชี้วัด

1. ครูผู้สอนวิชาภาษาไทยระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น จากโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา จำนวน 41 โรงเรียน
2. ครูแกนนำ (ผู้ตรวจข้อสอบO-net อัตนัย) จำนวน 9 คน

8. ผู้ที่ได้รับผลประโยชน์

1. นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น (ม.1 - ม.3) จำนวน 41 โรงเรียน
2. สถานศึกษาในเครือข่าย จำนวน 14 กลุ่ม

ส่วนที่ 3: แผนการดำเนินงานและงบประมาณ

ลำดับ	กิจกรรมสำคัญ / ประเภท	ระยะเวลา	ผู้รับผิดชอบ	งบประมาณ (บาท)
1	กิจกรรมที่ 1 เตรียมความพร้อมและจัดทำคำสั่งแต่งตั้ง "คณะทำงานศูนย์พัฒนาศักยภาพภาษาไทย" (ไม่กำหนด)	2 ก.พ. 2569 ถึง 31 มี.ค. 2569	นางสาวกฤติญดา อ่อนคล้าย	0.00
2	กิจกรรมที่ 2 อบรมเชิงปฏิบัติการ 'ภาษาไทยสร้างสรรค์' เพื่อยกระดับการสื่อสารและสร้างวัฒนธรรมการอ่านที่ยั่งยืน ครูแกนนำที่เข้ารับอบรมและคณะทำงานรวม 50 คน 1 วัน (การฝึกอบรม / พัฒนาบุคลากร)	1 เม.ย. 2569 ถึง 31 พ.ค. 2569	นางสาวกฤติญดา อ่อนคล้าย และคณะ	9,600.00
3	กิจกรรมที่ 3 การนำนวัตกรรมการอ่านไปขยายผลสู่ระดับโรงเรียน โดยครูที่เข้ารับการอบรมนำความรู้และเครื่องมือไปประยุกต์ใช้ในการจัดการเรียนการสอนจริง (ไม่กำหนด)	1 มิ.ย. 2569 ถึง 31 ก.ค. 2569	นางสาวกฤติญดา อ่อนคล้าย และคณะ	0.00
4	กิจกรรมที่ 5 การจัดกิจกรรมการแข่งขันทักษะภาษาไทย โครงการรักษ์ภาษาไทยระดับเขตพื้นที่การศึกษา ผู้เข้าร่วมกิจกรรมและคณะทำงาน รวม 20 คน (การแข่งขันทักษะ / ประกวด / คัดเลือก)	27 มิ.ย. 2569 ถึง 27 มิ.ย. 2569	นางสาวกฤติญดา อ่อนคล้าย	1,800.00
5	กิจกรรมที่ 4 การนิเทศ ติดตาม และประเมินผลทางระบบออนไลน์ ติดตามความก้าวหน้าในการนำนวัตกรรมไปใช้จริง และประเมินผลสัมฤทธิ์ที่เกิดขึ้นกับทักษะการอ่านของนักเรียนอย่างเป็นรูปธรรม (การนิเทศ / ติดตาม / ประเมินผล)	1 ส.ค. 2569 ถึง 31 ส.ค. 2569	นางสาวกฤติญดา อ่อนคล้าย และคณะ	0.00
6	กิจกรรมที่ 6 สรุปรายงานผลการดำเนินโครงการ (สรุปและรายงาน)	1 ก.ย. 2569 ถึง 15 ก.ย. 2569	นางสาวกฤติญดา อ่อนคล้าย และคณะ	0.00
รวมงบประมาณตามแผนทั้งสิ้น:				11,400.00

สร้างรายงานโดยระบบ IMIS v2 - เมื่อ 25 สิงหาคม 2569