ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561 – 2580) ด้านการพัฒนาและเสริมสร้างศักยภาพทรัพยากรมนุษย์ และแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 หมุดหมายที่ 12 มุ่งเน้นการปฏิรูปกระบวนการเรียนรู้เพื่อตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21 โดยมีเป้าหมายสำคัญในการพัฒนาคนไทยให้เป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ เป็นคนดี คนเก่ง มีคุณภาพ และมีทักษะที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิตในโลกยุคใหม่ สอดคล้องกับเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 มาตรา 54 ที่กำหนดให้รัฐต้องดำเนินการให้เด็กทุกคนได้รับการศึกษาอย่างมีคุณภาพโดยไม่เก็บค่าใช้จ่าย และพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม ที่กำหนดให้มีระบบการประกันคุณภาพการศึกษาเพื่อยกระดับมาตรฐานการจัดการศึกษาในทุกระดับ

เพื่อให้การขับเคลื่อนนโยบายไปสู่การปฏิบัติในระดับสถานศึกษาเกิดประสิทธิภาพสูงสุด พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ. 2546 มาตรา 20 วรรคสี่ และระเบียบกระทรวงศึกษาธิการว่าด้วยคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล และนิเทศการศึกษาของเขตพื้นที่การศึกษา พ.ศ. 2548 จึงกำหนดให้มีคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล และนิเทศการศึกษาของเขตพื้นที่การศึกษา (ก.ต.ป.น.) ทำหน้าที่สำคัญในการเป็นกลไกเชิงระบบเพื่อกำกับ ดูแล และส่งเสริมการบริหารจัดการศึกษาของสถานศึกษาในสังกัดครอบคลุมทั้ง 4 ด้าน ได้แก่ ด้านวิชาการ ด้านงบประมาณ ด้านบริหารงานบุคคล และด้านบริหารงานทั่วไป

ปัจจุบัน การบริหารจัดการศึกษาเผชิญกับความท้าทายจากการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีและสภาวะถดถอยทางการเรียนรู้ (Learning Loss) สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 1 จึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งในการจัดทำ โครงการส่งเสริมสนับสนุนการดำเนินงานคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล และนิเทศการศึกษา (ก.ต.ป.น.) ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 เพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งให้แก่ระบบการนิเทศบูรณาการและการบริหารจัดการแบบมีส่วนร่วม มุ่งเน้นการปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์การจัดการเรียนรู้ของครูให้เป็นผู้อำนวยความสะดวก (Facilitator) และยกระดับสถานศึกษาให้เป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ที่มุ่งผลสัมฤทธิ์ (Performance-based Organization) ซึ่งจะส่งผลโดยตรงต่อการพัฒนาคุณภาพผู้เรียนให้มีสมรรถนะสูง มีทักษะการคิดวิเคราะห์ และพร้อมสำหรับวิถีชีวิตในศตวรรษที่ 21 อย่างยั่งยืน

การดำเนินโครงการส่งเสริมสนับสนุนการดำเนินงานคณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการศึกษา (ก.ต.ป.น.) มุ่งเน้นการปิดช่องว่างเชิงโครงสร้างและเชิงกระบวนการของการบริหารจัดการศึกษา เพื่อยกระดับสู่การเป็นภาครัฐที่ทันสมัยและมีประสิทธิภาพสูง ดังนี้

5.1 การปิดช่องว่างด้านการนิเทศบูรณาการและการบริหารจัดการเชิงระบบ: โครงการนี้ช่วยปิดช่องว่างจากการนิเทศที่แยกส่วน ไปสู่การส่งเสริมให้ ก.ต.ป.น. เป็นกลไกหลัก (Key Mechanism) ในการขับเคลื่อนนโยบายสู่การปฏิบัติเชิงบูรณาการ ครอบคลุมการบริหารงานทั้ง 4 ด้าน (วิชาการ, งบประมาณ, บริหารงานบุคคล และบริหารทั่วไป) ส่งผลให้สถานศึกษาในสังกัดได้รับการชี้แนะ (Coaching) และสนับสนุนอย่างตรงจุด มุ่งสู่การบริหารจัดการที่โปร่งใส เป็นธรรม และมีประสิทธิภาพตามหลักธรรมาภิบาล

5.2 การปิดช่องว่างด้านการเชื่อมโยงยุทธศาสตร์สู่การปฏิบัติ (Policy to Action): ปิดช่องว่างระหว่างเป้าหมายระดับชาติกับผลการปฏิบัติงานในระดับพื้นที่ โดยการจัดทำระบบแผนการติดตามและประเมินผลสัมฤทธิ์ที่ชัดเจนในปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 ซึ่งเน้นการวัดผลที่ตัวชี้วัดความสำเร็จ (KPIs) ของยุทธศาสตร์ชาติและนโยบาย สพฐ. โดยเปิดโอกาสให้ภาคีเครือข่ายและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย (Stakeholders) เข้ามามีส่วนร่วมในการตรวจสอบ (Participatory Monitoring) และรายงานผลต่อสาธารณะ เพื่อสร้างความเชื่อมั่นและยกระดับมาตรฐานสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา

5.3 การปิดช่องว่างด้านประสิทธิภาพและความโปร่งใสในระดับองค์กร (PMQA 4.0): ช่วยยกระดับวัฒนธรรมการทำงานที่มุ่งผลสัมฤทธิ์ (Performance-based Culture) โดยใช้ผลจากการติดตามและประเมินผลมาเป็นฐานข้อมูล (Evidence-based) ในการปรับปรุงกระบวนงานบริหารจัดการทั้ง 4 ด้าน ป้องกันความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นในการปฏิบัติราชการ และสร้างระบบตรวจสอบที่เข้มแข็ง ส่งผลให้สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาและสถานศึกษาในสังกัด มีขีดสมรรถนะที่สูงขึ้น ตอบสนองต่อความต้องการของผู้เรียนและประชาชนได้อย่างรวดเร็วและตรวจสอบได้ทุกขั้นตอน

ผลกระทบในระยะยาวที่เกิดขึ้นต่อเนื่องจากการบรรลุวัตถุประสงค์ของโครงการ มีดังนี้

7.1 ยกระดับคุณภาพและสมรรถนะผู้เรียนสู่มาตรฐานสากล: นักเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 1 ได้รับการพัฒนาศักยภาพอย่างเต็มตามขีดความสามารถ มีทักษะที่จำเป็นในศตวรรษที่ 21 (3Rs 8Cs) และมีสมรรถนะสำคัญตามหลักสูตรอย่างยั่งยืน ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญในการเติบโตเป็นพลเมืองที่มีคุณภาพและเป็นกำลังสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจและสังคมของประเทศในอนาคต

7.2 สร้างวัฒนธรรมการพัฒนาคุณภาพการศึกษาเชิงพื้นที่อย่างเข้มแข็ง: เกิดระบบการนิเทศแบบกัลยาณมิตรและการบริหารจัดการศึกษาแบบมีส่วนร่วมที่ยั่งยืน โดยสถานศึกษาสามารถพึ่งพาตนเองได้ในการพัฒนานวัตกรรมการจัดการเรียนรู้และการประกันคุณภาพภายใน ส่งผลให้เกิดความเชื่อมั่น (Public Trust) ต่อคุณภาพการจัดการศึกษาของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาจากผู้ปกครอง ชุมชน และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกภาคส่วน

7.3 เพิ่มขีดสมรรถนะการบริหารราชการแผ่นดินระดับฐานราก: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาและสถานศึกษาในสังกัด มีระบบการปฏิบัติงานที่โปร่งใส ตรวจสอบได้ และมุ่งเน้นผลสัมฤทธิ์ (Performance-based Management) ตามเกณฑ์รางวัลคุณภาพแห่งสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (OBECQA) และเกณฑ์การบริหารจัดการภาครัฐ (PMQA 4.0) ซึ่งเป็นต้นแบบของการปรับสมดุลและพัฒนาระบบการบริหารจัดการภาครัฐให้ทันสมัย มีประสิทธิภาพ และตอบโจทย์การพัฒนาประเทศในระยะยาว