สถาบันทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ (องค์การมหาชน) มีภารกิจสำคัญในการดำเนินการจัดสอบวัดผลระดับชาติ เพื่อเป็นกลไกในการประกันคุณภาพการศึกษาภายนอกที่สะท้อนถึงมาตรฐานการเรียนรู้ของผู้เรียนตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 โดยการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติขั้นพื้นฐาน (Ordinary National Education Test : O-NET) เป็นเครื่องมือหลักในการประเมินความรู้และความคิดรวบยอดของนักเรียน ใน 4 กลุ่มสาระการเรียนรู้ ได้แก่ ภาษาไทย คณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ และภาษาอังกฤษ ซึ่งผลจากการทดสอบจะช่วยให้สถานศึกษาสามารถนำข้อมูลไปใช้เป็นฐานในการพัฒนาปรับปรุงกระบวนการจัดการเรียนการสอน และยกระดับคุณภาพการศึกษาในภาพรวม
           การทดสอบทางการศึกษาระดับชาติขั้นพื้นฐาน (Ordinary National Education Test : O-NET) ปีการศึกษา 2568 สถาบันทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ (องค์การมหาชน) ได้กำหนดการทดสอบระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ในวันที่ 31 มกราคม 2569 และชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ระหว่างวันที่ 1-8 กุมภาพันธ์ 2569 โดยแต่งตั้งให้สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 1 ปฏิบัติหน้าที่เป็น "ศูนย์สอบ" เพื่อบริหารจัดการและอำนวยความสะดวกในการจัดสอบให้เป็นไปด้วยความเรียบร้อย โปร่งใส ยุติธรรม และเป็นไปตามมาตรฐานการทดสอบที่กำหนด
           ดังนั้น เพื่อตอบสนองต่อภารกิจดังกล่าวและเพื่อให้การบริหารจัดการสอบในระดับสำนักงานเขตพื้นที่เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 1 จึงได้จัดทำ "โครงการจัดการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติขั้นพื้นฐาน (O-NET) ระดับประถมศึกษาปีที่ 6 และมัธยมศึกษาปีที่ 3 ปีการศึกษา 2568" ขึ้น เพื่อยกระดับมาตรฐานการบริหารจัดการสอบและสนับสนุนให้สถานศึกษาในสังกัดสามารถเข้าถึงการวัดผลระดับชาติได้อย่างทั่วถึง อันจะนำไปสู่การพัฒนาคุณภาพผู้เรียนตามจุดเน้นของเขตพื้นที่การศึกษาต่อไป

โครงการจัดการทดสอบระดับชาติขั้นพื้นฐาน (O-NET)  ปีการศึกษา  2568 เป็นโครงการพัฒนาด้านต่างๆ ดังนี้
     1) ด้านการประเมินและพัฒนาคุณภาพการศึกษา
          - การทดสอบ O-NET เป็นเครื่องมือวัดและประเมินมาตรฐานการศึกษาระดับชาติ ที่สะท้อนคุณภาพการศึกษาตามมาตรฐานสากล
         - ผลการทดสอบช่วยให้สถานศึกษาทราบจุดแข็งและจุดที่ต้องพัฒนาของผู้เรียน นำไปสู่การปรับปรุงการจัดการเรียนการสอนให้มีประสิทธิภาพ
     2) ด้านการพัฒนาทักษะที่จำเป็นในศตวรรษที่ 21
         - การทดสอบครอบคลุมทักษะพื้นฐานสำคัญ ทั้งด้านภาษา (Literacy) และการคำนวณ (Numeracy) ซึ่งเป็นทักษะจำเป็นในการเรียนรู้และการทำงานในศตวรรษที่ 21
         - ข้อมูลจากการทดสอบช่วยในการวางแผนพัฒนาทักษะการแก้ปัญหา การสื่อสาร และการทำงานร่วมกับผู้อื่น

     3) ด้านการสร้างโอกาสการเรียนรู้ตลอดชีวิต
         - การประเมินความสามารถด้านการอ่านและการคิดคำนวณ ช่วยพัฒนาเครื่องมือพื้นฐานที่จำเป็นสำหรับการเรียนรู้ตลอดชีวิต
         - ผลการทดสอบช่วยกระตุ้นให้เกิดการพัฒนาทักษะการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง และสร้างนิสัยใฝ่เรียนรู้

     4)  ด้านการยกระดับคุณภาพการศึกษาสู่มาตรฐานสากล
         - การทดสอบช่วยให้ได้ข้อมูลเชิงประจักษ์เกี่ยวกับคุณภาพการศึกษาของประเทศ
         - ผลการทดสอบสามารถนำไปใช้ในการกำหนดนโยบายและแนวทางการพัฒนาการศึกษาให้มีคุณภาพตามมาตรฐานสากล
     5) ด้านการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์
         - โครงการช่วยพัฒนาผู้เรียนให้เป็น "คนดี คนเก่ง มีคุณภาพ" ตามเป้าหมายของยุทธศาสตร์ชาติ
         - ผลการประเมินช่วยในการวางแผนพัฒนาศักยภาพของผู้เรียนอย่างเป็นระบบและมีประสิทธิภาพ

การดำเนินโครงการจัดการทดสอบระดับชาติขั้นพื้นฐาน (O-NET) ปีการศึกษา 2568 จะส่งผลกระทบเชิงบวกในวงกว้าง ดังนี้
7.1 ต่อตัวผู้เรียน
       - เกิดความเสมอภาคทางการศึกษา: นักเรียนในระดับชั้น ป.6 และ ม.3 ทุกคนในสังกัด สพป.เพชรบูรณ์ เขต 1 ได้รับโอกาสในการวัดประเมินผลด้วยข้อสอบมาตรฐานเดียวกันระดับประเทศ ลดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงระบบการวัดผลที่มีคุณภาพ
       - การพัฒนาตนเองอย่างตรงจุด: ผู้เรียนได้รับทราบระดับความรู้ความสามารถของตนเองเมื่อเทียบกับระดับประเทศ ทำให้เกิดความกระตือรือร้นในการปรับปรุงและพัฒนาตนเอง เพื่อเตรียมความพร้อมสำหรับการศึกษาต่อในระดับที่สูงขึ้น หรือการประกอบอาชีพในอนาคต
7.2 ต่อสถานศึกษาและครูผู้สอน
       - เกิดวัฒนธรรมการทำงานบนฐานข้อมูล (Data-Driven): สถานศึกษาเปลี่ยนรูปแบบการบริหารจัดการและการสอน โดยใช้ข้อมูลผลสอบ O-NET เป็น "สารสนเทศเชิงประจักษ์" ในการตัดสินใจวางแผนพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา แทนการคาดเดา
       - ยกระดับคุณภาพการเรียนการสอน: ครูผู้สอนสามารถวิเคราะห์จุดอ่อน (Pain Points) ในรายวิชาหรือมาตรฐานการเรียนรู้ที่มีผลสัมฤทธิ์ต่ำ นำไปสู่การปรับเปลี่ยนเทคนิคการสอน หรือสร้างนวัตกรรมการเรียนรู้ที่ตอบโจทย์ผู้เรียนได้ดียิ่งขึ้น
7.3 ต่อสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 1
       - การนิเทศและติดตามผลที่มีประสิทธิภาพ: เขตพื้นที่ฯ มีฐานข้อมูลคุณภาพผู้เรียนภาพรวมที่ชัดเจน สามารถจัดกลุ่มโรงเรียนเพื่อการนิเทศ ติดตาม และให้ความช่วยเหลือได้อย่างเหมาะสมตามบริบท (เช่น กลุ่มเร่งพัฒนา, กลุ่มรักษามาตรฐาน)
       - ความเชื่อมั่นจากชุมชน: การบริหารจัดการสอบที่มีความโปร่งใส ยุติธรรม และเป็นมาตรฐาน สร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้ปกครองและชุมชนต่อระบบการประกันคุณภาพการศึกษาของเขตพื้นที่ฯ
7.4 ต่อสังคมและประเทศชาติ
       - คุณภาพทุนมนุษย์ของประเทศ: ประเทศไทยมีทรัพยากรมนุษย์ที่มีคุณภาพและทักษะพื้นฐานที่จำเป็น (Foundation Skills) ผ่านการตรวจสอบมาตรฐาน ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญในการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ชาติและการแข่งขันในเวทีโลก