สถานการณ์ปัญหายาเสพติดในปัจจุบันเป็นภัยคุกคามที่มีความซับซ้อนและส่งผลกระทบต่อความมั่นคงของประเทศในทุกมิติ โดยเฉพาะอย่างยิ่งผลกระทบต่อเด็กและเยาวชนซึ่งเป็นทรัพยากรบุคคลที่สำคัญของชาติ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) จึงได้กำหนดนโยบายเร่งด่วนในการสร้างภูมิคุ้มกันทางสังคมและทักษะชีวิตผ่านกระบวนการจัดการเรียนการสอนและกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน เพื่อป้องกันไม่ให้เด็กและเยาวชนเข้าไปยุ่งเกี่ยวกับยาเสพติดทั้งในฐานะผู้เสพและผู้ค้า โดยครอบคลุมตั้งแต่ระดับปฐมวัยจนถึงระดับอุดมศึกษา 

สอดคล้องกับแนวทางการดำเนินงานของสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด (สำนักงาน ป.ป.ส.) ที่มุ่งเน้นการป้องกันในกลุ่มเป้าหมายวัยเสี่ยง โดยเฉพาะนักเรียนระดับมัธยมศึกษาและเยาวชนรุ่นใหม่ (Gen Z) ควบคู่ไปกับการสร้างสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัยในสถานศึกษา (Safety Zone) และการสร้างการรับรู้ที่ถูกต้องเพื่อ "ตัดวงจรการแพร่ระบาดของนักเสพหน้าใหม่" อย่างยั่งยืน การดำเนินงานดังกล่าวจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วนในการเฝ้าระวังและแก้ไขปัญหาอย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง 

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 1 ตระหนักถึงความสำคัญของปัญหาดังกล่าว จึงได้จัดทำ "โครงการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดในสถานศึกษา ประจำปี 2569" ขึ้น เพื่อขับเคลื่อนนโยบายสู่การปฏิบัติในระดับสถานศึกษาอย่างเป็นรูปธรรม โดยมุ่งเน้นการพัฒนาศักยภาพครูและนักเรียนแกนนำ การดำเนินงานสถานศึกษาสีขาว และการสร้างเครือข่ายเฝ้าระวัง เพื่อให้สถานศึกษาเป็นพื้นที่ปลอดภัยและผู้เรียนมีภูมิคุ้มกันที่เข้มแข็ง ห่างไกลจากยาเสพติดและอบายมุขทุกประเภท

5.1 ผลต่อการบรรลุเป้าหมายแผนแม่บทย่อย โครงการนี้มุ่งเน้นการปิดช่องว่างเรื่อง "การป้องกันภัยคุกคามรูปแบบใหม่ในกลุ่มเด็กและเยาวชน" ซึ่งเป็นจุดเปราะบางที่ส่งผลต่อความมั่นคงของชาติ โดยการสร้าง "พื้นที่ปลอดภัย" (Safety Zone) ในสถานศึกษา ผ่านกลไกการนิเทศติดตามและระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนที่เข้มแข็ง ซึ่งช่วยลดความเสี่ยงและตัดวงจรการแพร่ระบาดของยาเสพติดและบุหรี่ไฟฟ้าไม่ให้ขยายวงกว้าง ส่งผลให้เด็กและเยาวชนมีภูมิคุ้มกันทางสังคมที่แข็งแกร่ง ไม่ตกเป็นเหยื่อของขบวนการค้ายาเสพติด ซึ่งเป็นการแก้ปัญหาความมั่นคงที่ต้นเหตุและยั่งยืนที่สุด

5.2 ผลต่อการบรรลุเป้าหมายของยุทธศาสตร์ชาติ โครงการนี้สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติด้านความมั่นคง โดยเข้าไปเสริมสร้างปัจจัยแวดล้อมที่เอื้อต่อความปลอดภัย (Ecosystem) ในระดับฐานราก โดยเฉพาะการสร้างเครือข่ายแกนนำ GenZ ให้ทำหน้าที่เป็น "วัคซีนทางสังคม" ที่คอยเฝ้าระวังและโน้มน้าวเพื่อนนักเรียนด้วยค่านิยมที่ถูกต้อง ซึ่งเป็นการปิดช่องว่างของการบังคับใช้กฎหมายด้วยการใช้พลังสังคม (Social Sanction) และการปลูกฝังจิตสำนึก ส่งผลให้สังคมไทยมีความสงบสุขและทรัพยากรมนุษย์มีคุณภาพพร้อมสำหรับการพัฒนาประเทศ

7.1 นักเรียนมีสุขภาพกายและสุขภาพจิตที่ดี มีภูมิคุ้มกันทางความคิด สามารถเติบโตเป็นพลเมืองที่มีคุณภาพและดำรงชีวิตอยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุข

7.2 ชุมชนและสังคมมี "พื้นที่ปลอดภัย" ลดปัญหาอาชญากรรมและความรุนแรงที่เกิดจากยาเสพติด ช่วยลดภาระงบประมาณของรัฐในการบำบัดรักษาและปราบปราม

7.3 ประเทศชาติมีความมั่นคงและมีเสถียรภาพ เนื่องจากทรัพยากรมนุษย์ในอนาคตปลอดจากยาเสพติด พร้อมที่จะเป็นกำลังสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจและสังคมต่อไป