ยุทธศาสตร์ชาติด้านการสร้างโอกาสและความเสมอภาคทางสังคม และแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ ประเด็นความเสมอภาคและหลักประกันทางสังคม มุ่งเน้นการสร้างความเป็นธรรมในการเข้าถึงบริการสาธารณสุขและการศึกษา โดยเฉพาะการจัดให้มีระบบและกลไกในการให้ความช่วยเหลือกลุ่มเป้าหมายเฉพาะที่ต้องการความช่วยเหลือเป็นพิเศษ สอดคล้องกับนโยบายของกระทรวงศึกษาธิการและจุดเน้นของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 ที่มุ่งขับเคลื่อนนโยบาย "เรียนดี มีความสุข" โดยให้ความสำคัญเร่งด่วนกับการสร้างความเข้มแข็งของระบบแนะแนว การชี้แนะ (Coaching) และการดูแลสุขภาวะทางกายและจิตใจของผู้เรียน เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันให้ผู้เรียนสามารถเผชิญกับความเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21 ได้อย่างปลอดภัย

ในปัจจุบัน สภาพสังคม เศรษฐกิจ และเทคโนโลยีมีการเปลี่ยนแปลงอย่างพลวัต ส่งผลกระทบโดยตรงต่อสภาวะทางอารมณ์ สุขภาพจิต และการปรับตัวของนักเรียน การดำเนินงานแนะแนวและระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในสถานศึกษาจึงเป็นกลไกหน้าด่านที่สำคัญที่สุดในการคัดกรอง ป้องกัน และช่วยเหลือผู้เรียน ไม่ว่าจะเป็นกลุ่มปกติ กลุ่มเสี่ยง กลุ่มยากจน หรือกลุ่มด้อยโอกาส อย่างไรก็ตาม การขับเคลื่อนงานแนะแนวให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุดและเข้าถึงตัวผู้เรียนได้อย่างแท้จริงนั้น จำเป็นต้องอาศัยครูผู้ปฏิบัติงานที่มีความรู้ ความเข้าใจ มีทักษะการให้คำปรึกษาเชิงจิตวิทยาและการชี้แนะ (Coaching) ที่ทันสมัย รวมถึงต้องมีศูนย์แนะแนวประจำเขตพื้นที่การศึกษาที่เข้มแข็งเพื่อทำหน้าที่เป็นพี่เลี้ยงและเครือข่ายสนับสนุนการทำงานของสถานศึกษาอย่างใกล้ชิด

ด้วยความตระหนักถึงความจำเป็นดังกล่าว สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 1 จึงได้จัดทำ "โครงการส่งเสริมสนับสนุนการดำเนินงานสร้างความเข้มแข็งงานแนะแนวสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาและศูนย์แนะแนวประจำเขตพื้นที่การศึกษา ปีการศึกษา 2569" ขึ้น โดยมุ่งเน้นการลงมือปฏิบัติผ่านกิจกรรมสำคัญ ได้แก่ การพัฒนาสมรรถนะครูแนะแนวและครูผู้รับผิดชอบงานแนะแนวให้มีทักษะการชี้แนะ (Coaching) ตลอดจนการขับเคลื่อนกลไกศูนย์แนะแนวเชิงพื้นที่ควบคู่กับการนิเทศติดตามอย่างเป็นระบบ ซึ่งการดำเนินกิจกรรมดังกล่าวจะส่งผลให้สถานศึกษามีระบบแนะแนวและกลไกการช่วยเหลือที่เข้มแข็ง นักเรียนทุกคนได้รับการดูแลอย่างทั่วถึง เป็นธรรม ลดอัตราการหลุดออกจากระบบการศึกษา และได้รับการส่งเสริมให้เติบโตตามศักยภาพและความถนัดของตนเองอย่างยั่งยืน

การดำเนินโครงการส่งเสริมสนับสนุนการดำเนินงานสร้างความเข้มแข็งงานแนะแนวและระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนนี้ จะช่วยลดช่องว่างและนำไปสู่การบรรลุผลลัพธ์ตามเป้าหมายของแผน 3 ระดับ ยุทธศาสตร์ชาติ และแนวทางการพัฒนาของภาครัฐ ดังนี้

   1) การปิดช่องว่างด้านศักยภาพบุคลากร (ครูแนะแนว): โครงการนี้มุ่งเน้นการยกระดับความรู้และทักษะการชี้แนะ (Coaching) ของครูผู้รับผิดชอบงานแนะแนว ให้สามารถจัดกิจกรรมแนะแนวเชิงรุกที่สอดคล้องกับสภาวการณ์ปัจจุบัน ซึ่งช่วยปิดช่องว่างในการพัฒนาคนไทยทุกช่วงวัยให้เป็นคนดี คนเก่ง มีคุณภาพ และมีทักษะที่จำเป็นในศตวรรษที่ 21 ตามเป้าหมายของยุทธศาสตร์ชาติและแผนแม่บทฯ

   2) การปิดช่องว่างด้านระบบการติดตามและสารสนเทศ: การนำนวัตกรรมการนิเทศติดตามผ่านระบบออนไลน์มาใช้ในระดับเขตพื้นที่การศึกษา ช่วยทลายข้อจำกัดด้านงบประมาณและระยะทาง ทำให้สามารถนิเทศกำกับติดตามสถานศึกษาในสังกัดได้ครอบคลุมครบถ้วน ส่งเสริมให้สถานศึกษามีระบบงานแนะแนวที่เข้มแข็ง ยืดหยุ่น และมีฐานข้อมูลในการดูแลช่วยเหลือผู้เรียนได้อย่างเป็นระบบ สอดรับกับแผนปฏิบัติราชการของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน

   3) การปิดช่องว่างด้านภูมิคุ้มกันและทักษะชีวิตของผู้เรียน: กิจกรรมในโครงการส่งเสริมให้ครูแนะแนวสามารถคัดกรอง ดูแลช่วยเหลือ และจัดกิจกรรมส่งเสริมให้นักเรียนสร้างทักษะชีวิต ค้นพบศักยภาพแห่งตน มีสุขภาวะทางจิตที่ดี และสามารถวางแผนเส้นทางการศึกษาต่อและการประกอบอาชีพได้อย่างเหมาะสม ซึ่งเป็นการปิดช่องว่างความเสี่ยงที่ผู้เรียนจะหลุดออกจากระบบการศึกษา (เด็กออกกลางคัน)

7.1 นักเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 1 มีสุขภาวะทางจิตที่ดี มีภูมิคุ้มกันทางสังคม สามารถปรับตัวและดำรงชีวิตได้อย่างมีความสุข ส่งผลให้มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนที่พัฒนาขึ้น

7.2 อัตราความเสี่ยงและการหลุดออกจากระบบการศึกษาของเยาวชนในพื้นที่ลดลง เนื่องจากมีระบบการคัดกรอง การแนะแนว และการดูแลช่วยเหลือในสถานศึกษาที่มีประสิทธิภาพและทันท่วงที

7.3 ช่วยแบ่งเบาภาระทางเศรษฐกิจและสังคมของผู้ปกครอง ตลอดจนสร้างความเชื่อมั่นให้กับชุมชนต่อระบบความปลอดภัยและการดูแลช่วยเหลือนักเรียนของสถานศึกษา